Όλοι έξω με ένα φτυάρι

Ο τίτλος, άσχετος φαινομενικά, είναι ένα αστείο του ταξιδιού

Στο δρόμο 6 μέρες.
Οδήγηση με το ένα χέρι έξω. Το μαύρισμα του ταξιτζή. Αν ξεκινήσει και το Ρετιρέ θα έχουμε επισήμως καλοκαίρι.
Τρελλή ζέστη, πολλά χιλιόμετρα.
Σε δυό σημεία μας βγάζουν φωτογραφίες.
Οι αστυνομικοί της τροχαίας (έχουμε άραγε λαμβάνειν;)
Διόδια απανωτά.

Ενδόμυχη σκέψη: γιατί δεν βάζουν μεγαλύτερες πινακίδες για το ποσό που πληρώνει κανείς στα διόδια ώστε να φαίνεται από μακριά;

Βόρεια Ελλάδα. Παλιά Ελλάδα. Όχι πιά Κυκλάδες, ούτε Πελοπόννησος. Από Θεσσαλία και πάνω.
Ευχαριστώ. Παρακαλώ. Φιλοξενία. Ευγένεια. Ευχαριστώ.
Αγαπώ. Ευχαριστώ.

Δευτέρα

Έδεσσα. Βαρόσι. Θαυμάσια φιλοξενία. Η Ζήνα προτιμά τον Θ. - όπως πάντα οι γάτες. Οι δικές του γρατζουνιές πιό βαθιές.

Στο υπαίθριο μουσείο του νερού.

Το υπέροχα δροσερό κατάφυτο πάρκο που προδίδει την μέριμνα ενός ή περισσότερων ταλαντούχων σχεδιαστών κήπου.

Γιγαντιαία φύλλα.

Καταρράκτες. 

Θέλω να δω πώς είναι πίσω από τον καταρράκτη. Να, κοίτα.

Τρίτη
Πρωί. Ο βόμβος των νερών πνίγει τις φωνές από τα γύρω τραπέζια. Διαβάζω.

Λαογραφικό μουσείο Πέλλας. Εχτές κλειστό. Σήμερα κάποιος είναι μέσα. Δεν έχει λουκέτο, έχει ανοικτά παράθυρα. Χτυπάω ρόπτρο. Χτυπάω κουδούνι. Καμιά απάντηση. Χαζεύω την πινακίδα Leader για την χρηματοδότησή του και φεύγω. 

Πέλλα.

Το αρχαιολογικό μουσείο. Καινούργιο. Ένα μεγάλο μακρόστενο διαστημόπλοιο αραγμένο στην άκρη του χωριού. Διαστροφικά σκέφτομαι τις μεγάλες αποθήκες που φαίνεται να έχει.

Για κάποιον περίεργο λόγο δεν επιτρέπεται η φωτογράφιση ούτε χωρίς φλας. Για κάποιον περίεργο λόγο αυτοί οι περιορισμοί δεν ισχύουν για το αντίστοιχο facebook group (εισαγωγή προβλέψιμης αντίδρασης) ή διάφορα site στο internet. Για κάποιον περίεργο λόγο οι επισκέπτες των μουσείων, ιδίως όταν είναι σε ομάδες, κάνουν περισσότερη φασαρία από όση θα έπρεπε.

Μια προθήκη του μουσείου απαντά σε μιά ερώτηση που υπάρχει στο κεφάλι μου εδώ και 2-3 χρόνια. Και μόνο γι'αυτό άξιζε η επίσκεψη. Χαίρομαι που το μουσείο δεν είναι γεμάτο με ευρήματα. Ανασαίνει ακόμη. Εσωτερικά το αρχιτεκτόνημα λειτουργεί πολύ ελκυστικά.

Ο αρχαιολογικός χώρος.

Τι είναι; Είναι προφανώς κάτι που δεν θέλει κανείς να βλέπει: δεν βρίσκουμε επισκέπτες. Την ίδια στιγμή, την ίδια ώρα, ξέρω καλά ότι η Ακρόπολη, η Κνωσός, οι Μυκήνες, η Ολυμπία, η Βεργίνα, είναι μεστά από κόσμο. Στην είσοδο τεράστιο νεόδμητο κτηριακό σύμπλεγμα [φυλάκιο, είσοδος για την κοπή εισιτηρίων (!), αναψυκτήριο (!!), αμφιθέατρο (!!!)].

Κατά τα άλλα διαβάζω ότι ενοχλεί και πρόκειται να κατεδαφιστεί το παλιό μουσείο, μονόροφο κτίσμα στο βάθος του αρχαιολογικού χώρου, για το οποίο μπορώ να σκεφτώ πολλές χρήσεις. Ας πούμε, φυλάκιο, αναψυκτήριο, αμφιθέατρο ή στο τέλος-τέλος αποθήκη. Eh bien. Τι νόημα έχουν αυτές οι σκέψεις, η δική μου αγάπη για τα παλιά μουσεία - οι υπεύθυνοι ασφαλώς γνωρίζουν καλύτερα.

Τετάρτη
Πόσο ανόητη νιώθω που τρόμαξα στη θέα της Βεγορίτιδας.

Ποιός τρομάζει βλέποντας μιά λίμνη;

Νυμφαίο.

Δικαιολογεί την φήμη του, πράγμα που αν το σκεφτείς είναι πιά τόσο απίθανο, τόσο δύσκολο.

Θυμόμαστε πώς είναι να τρως εύγευστα, μας συγκινεί αληθινά η φιλοξενία. Νιώθω να πέφτουν μιά-μιά οι αντιστάσεις, νιώθω ευγνωμοσύνη. Χαλαρώνω. Βαθιά ανάσα.

Μου κάνει εντύπωση η αυτοφυής βλάστηση του χωριού.

Άγριες τριανταφυλλιές στα σοκάκια.

Σχιστόλιθος. Οξιές. Καλντερίμια. 

Τσίπουρο. Κονιάκ. Σου έμεινε απωθημένο το μπισκοτολούκουμο ;)

Βαθιά ανάσα. Ξανά. 

Πέμπτη

Στο καταφύγιο του Αρκτούρου. Υποβλητική η κατάβαση με την επιβεβλημένη ησυχία για να μην ενοχληθούν τα ζώα. Θαυμάσια ξενάγηση. Σχεδόν ντρέπομαι που ενοχλούμε με την παρουσία μας δυό αρκούδες που βλέπουμε να ξεκουράζονται. Δεν θέλω να φωτογραφίσω τίποτα. Αρκετό θέαμα έχουν γίνει σε όλη την ζωή τους οι αρκούδες που φιλοξενούνται εκεί, πρώην "χορεύτριες". Καταφύγιο αξιοπρέπειας.

Καστοριά.

Επεισοδιακή είσοδος στην πόλη.
Ενδιαφέρουσα ρυμοτομία (ένας εύσχημος τρόπος για να μην γράψω ότι μπερδεύτηκα στις ανηφοροκατηφοριές με το αυτοκίνητο).
Κι εδώ φιλοξενούμαστε με τρόπο υποδειγματικό. Τυχαίο; Ειλικρινά, δεν νομίζω.

Βόλτα στο Απόζαρι και στο Ντολτσό.
Πλήθος εκκλησίες. Πλήθος αρχοντικά. Θα ξανάρθουμε. Δεν φτάνει μιά μέρα.

Γλυκόπιοτο κρασί ντόπιο, όσο πιό κοντά μπορώ να φτάσω στην μέθη.

Παρασκευή
Βυζαντινό μουσείο Καστοριάς. Πάλι θα γκρινιάξω. Ψάχνουμε να βρούμε φύλακα στην είσοδο. Εμφανίζεται από κάποιο γραφείο μιά κυρία, ευγενική πάντως. Το μουσείο δεν είναι παρά μιά αίθουσα με εικόνες. Αυτό και τίποτα άλλο. Μπορούμε να επισκεφτούμε κάποια από τις εκκλησίες; Μπααα. Πρέπει να σου ανοίξει φύλακας και δεν υπάρχει διαθέσιμος. Ο ένας έχει πάει να ανοίξει σε κάποιο σχολείο, ο άλλος... Κρίμα λοιπόν.
Πάμε έστω μέχρι την σπουδαία Παναγία την Κουμπελίδικη.

Νεοέλληνες παρκάρουν τα λατρεμένα αυτοκίνητά τους γύρω της, ορισμένοι πιό απαιτητικοί στην σκιά της, σε επαφή με το μνημείο. Τόσο, που για να χαζέψω τον νάρθηκα ξεσκονίζω τα καπώ...








Δισπηλιό.

Ο αρχαιολογικός χώρος ελεύθερα προσβάσιμος. Κι εγώ που καταπιάνομαι με τέτοια, ελάχιστα βλέπω, ακόμη λιγότερα καταλαβαίνω. Έτσι κι αλλιώς στον αγώνα με την φύση πάντα χάνει το ανθρώπινο δημιούργημα.

Η αποκατάσταση λειτουργεί θαυμάσια. Πολλές καλύβες κατασκευασμένες με υλικά και τρόπους της εποχής του λίθου.
Πάλι διαστροφικά, χαζεύω και φωτογραφίζω τα χάρτινα κουτάκια-παγίδες για ποντίκια, το σιδερένιο λουκέτο μιάς καλύβας, τα καρφιά στους πασσάλους, τον κρυφό φωτισμό με προβολείς. Στ'αλήθεια όμως η αποκατάσταση λειτουργεί σωστά και είναι τελείως απαραίτητη σε μιά ανασκαφή τέτοιου τύπου.

Georgia O'Keeffe, Cow's Skull Red White and Blue, 1931

Καταληκτήριο

Επανέρχομαι σε ένα σημείο που τόνισα στην αρχή. Δεν πιστεύω ότι είναι τυχαίο ότι και στους τρεις ξενώνες που φιλοξενηθήκαμε οι ιδιοκτήτες υπήρξαν αληθινά θερμοί και η εμπειρία απολύτως εξαιρετική.

Ούτε μπορεί να είναι τυχαίο ότι όπου κι αν φάγαμε ευχαριστηθήκαμε την περιποίηση και εκπλαγήκαμε ευχάριστα από τις τιμές και την ποιότητα των εδεσμάτων. Τιμές που αφορούν μερίδες κανονικές ή πιό σωστά πλούσιες και πάντως όχι τις περίφημες δειγματοληπτικές μερίδες μεζεδοπωλείου (οι οποίες αλήθεια στέκουν νομικά;).

Δεν είναι λοιπόν και τυχαίο ότι ενώ κινηθήκαμε σε μέρες "καθημερινές" - όχι Σαββατοκύριακο δηλαδή- βλέπαμε πολύ κόσμο έξω να διασκεδάζει σε όλες τις πόλεις που επισκεφτήκαμε. Τρίτη βράδυ στην Έδεσσα ο Λαζόπουλος είχε ασφαλώς πολύ χαμηλή τηλεθέαση...

Τhe Undiscovered Country

Σκέφτηκα σήμερα ότι η έρευνα του παρελθόντος -εγγύτερου ή απώτερου δεν έχει σημασία- είναι ένας μάταιος αγώνας να γνωρίσω τον "τόπο τον ανεύρετο, απ'όπου κανείς ποτέ ταξειδιώτης δεν γυρίζει" *

Ανεύρετος ο τόπος. Ανεύρετοι κι οι
ταξειδιώτες. Κι όμως τολμάω να συνεχίζω να ψάχνω, ακόμη χειρότερα ισχυρίζομαι πότε-πότε ότι βρίσκω, ότι αγγίζω μιά στάλα. Επιμένω, φτιάχνω εικόνες από αυτό που δεν είδα βασισμένη στα ελάχιστα που βλέπω, φτιάχνω βεβαιότητες και τις υπερασπίζομαι, βομβώ αδιαλείπτως. Βομβώ σαν νυχτοπεταλούδα γύρω από το φως.




* Κατά την έκφραση του Ιάκωβου Πολυλά. Hamlet, Shakespeare, μετάφραση Ι. Πολυλά, Αθήνα 1889

Την ανάρτηση εικονογραφούν δυό στιγμές-τοιχογραφήματα της Πομπηΐας.

pas davantage des souvenirs

Izuru Aminaka

"Αχρείαστη αλλά ηδονική νοσταλγία μπροστά απ’ τα πίξελ των παλιών λουλουδιών, εκνευριστικά αλλά ασυγκράτητα δάκρυα, εκεί, στην άκρη της νοητής, ξεχασμένης λίμνης"

Έντεκα για το Trent Park.

 

 

PAS DAVANTAGE

DE SOUVENIRS QU'A L'AGE

D'AVRIL UN JOUR

D'UN JOUR

όχι άλλες αναμνήσεις

παρά απ'την εποχή

του απρίλη μιά μέρα

μιάς μέρας

Samuel Beckett

Mirlittonades

 

 

You are here

Όταν δεν έχω κέφι να γράψω, διαβάζω και ξαναδιαβάζω.

Μερικές φορές δεν ξέρω τι ψάχνω, αλλά πάντα βρίσκω. 

Υ.Γ. Η υπόσχεση είναι υπόσχεση, ώστε σας παραπέμπω στην απάντηση της ιδιοκτήτριας της επιχείρησης στα σχόλια του προηγούμενου ποστ.

Παντοπωλείον "η Ειλικρίνεια"

Του Αστεροειδή, για το καινούργιο ιστολόγιο ουκ εν τω πολλώ το ευ

Η προϊστορία

Διαβάζω για το καφέ-μεζεδοπωλείο «Ακροβάτης» στο Μεταξουργείο σε μια free-press, νομίζω στην Metropolis. Το άρθρο στην εφημερίδα διαφημίζει με πολύ καλά λόγια το μαγαζί και δημοσιεύει μια φωτογραφία από το εσωτερικό του. Το ενδιαφέρον με το εν λόγω κατάστημα είναι το γεγονός ότι (κατά την εφημερίδα και τους ιδιοκτήτες της επιχείρησης) εκεί γυρίστηκε η θρυλική ταινία «Της Κακομοίρας» με τον Κώστα Χατζηχρήστο. Το μαγαζί υποτίθεται ότι έχει σεβαστεί την αρχική κατασκευή του χώρου διατηρώντας το χρώμα της εποχής. Αυτές τις ίδιες πληροφορίες διαβάζουμε και σε άλλα έντυπα, ώστε, δεδομένου ότι η ταινία είναι πολύ αγαπημένη μας, μπαίνουμε στον πειρασμό να επισκεφτούμε το κατάστημα.

Η ιστορία

Παρασκευή μεσημέρι, μετά την δουλειά, δηλαδή κατά τις 5, μπαφιασμένοι μεν, κεφάτοι δε, ξεκινάμε από το Μοναστηράκι για τον «Ακροβάτη» πεζή. Η βόλτα έχει μεγάλο ενδιαφέρον καθώς περνάμε από δρόμους που ομολογουμένως δεν θυμάμαι να έχω περπατήσει, η μέρα είναι ηλιόλουστη, έρχεται Σαββατοκύριακο, όλα καλά. Δεδομένης της διαφήμισης στο χώρο ανησυχώ μήπως δεν βρούμε να κάτσουμε. Φτάνοντας στο μαγαζί ο φόβος μου διαψεύδεται πλήρως. Με εξαίρεση ένα τραπέζι με τρία άτομα που πίνουν καφέ, είμαστε οι μόνοι άλλοι πελάτες.

Το μαγαζί είναι γωνιακό, με πολύ ψηλά ανοίγματα θυρών, δίχωρο, ψηλοτάβανο. Εξωτερικά και εσωτερικά έχουν αφαιρεθεί οι σοβάδες και διακρίνεται η αρχική τοιχοποιία. Διακρίνεται τμήμα της αρχικής ψευδοροφής και ατυχείς συμπληρώσεις της με κόντρα-πλακέ. Τα τραπεζάκια πολύ μικρά, καφενείου, ψάθινες καρέκλες. Η διακόσμηση του μαγαζιού άκρως απογοητευτική. Ένα μεγάλο mobile με χρωματιστά ελάσματα (σχέδια τύπου Μιρό) κρέμεται πάνω από το κεφάλι μας, μια μικρή παλιά φωτογραφία του μαγαζιού σε ένα κάδρο, καδραρισμένες μεγάλες καταχωρήσεις των εφημερίδων που αναφέρουν το μαγαζί (!!!). Στο βάθος κοντά στο ταμείο ένας μεγάλος πίνακας με έναν ακροβάτη κι ένα παλιό ψυγείο, τύπου ΕΒΓΑ δεκαετίας 1970.

Απογοητευόμαστε γιατί περιμέναμε να παρουσιάζεται με κάποιο τρόπο η ισχυριζόμενη ομοιότητα με την ταινία, που είναι προφανώς το ατού του μαγαζιού. Αν όχι να ξαναστηθεί το μπακάλικο του κυρ-Παντελή «η Ειλικρίνεια», τουλάχιστον να στολιστεί το μαγαζί με ασπρόμαυρες φωτογραφίες από σκηνές του έργου.

Θα φάμε. Ο κατάλογος πλην του μενού περιλαμβάνει μια τελευταία σελίδα στην οποία οι ιδιοκτήτες επιβεβαιώνουν (κρατήστε το αυτό) το γεγονός ότι εδώ μέσα γυρίστηκε ο λεγόμενος «Μπακαλόγατος», αλλά οι ίδιοι έχουν ένα άλλο καλλιτεχνικό όραμα και προφανώς έτσι κάπως δικαιολογείται η απόσταση από την ταινία. Απολύτως σεβαστό, μόνο που δεν διακρίνεται κάποια άλλη ολοκληρωμένη διακοσμητική πρόταση -ελλείψει χρημάτων ίσως.

Μια παρένθεση

Φάγαμε συμπαθητικά, μάλλον ακριβά, μικρές μερίδες, μεζεδάκια (όχι μαγειρεμένα εκείνη την ώρα, αλλά ζεσταμένα στον φούρνο μικροκυμάτων) και πήραμε και καφέ. Το σέρβις ήταν, μμμ, πώς να το πω κομψά, όχι επαρκές, όχι φιλικό. Νιώθαμε σαν να ενοχλούμε κάθε φορά που προσπαθούσαμε να επικοινωνήσουμε με τον σερβιτόρο και, θυμηθείτε, ήμασταν μόνοι! Θυμήθηκα έναν φίλο και τα προβλήματα που αντιμετωπίζει στην επιχείρησή του με τους αγενείς σερβιτόρους. Όχι, δεν αντιμετωπίσαμε αγένεια, αλλά σε καμιά περίπτωση δεν αισθανθήκαμε φιλοξενία.

Την εμπειρία μας από την εξυπηρέτηση στο κατάστημα την καταγράφω εδώ χωριστά ως «παρένθεση» γιατί επ’αυτού μπορεί κανείς πολλά να ισχυριστεί για να μας αντικρούσει, π.χ. ότι εμείς είμαστε οι απαιτητικοί και όχι το κατάστημα αφιλόξενο, και εν τέλει αυτό δεν έχει σχέση με την ιστορία που θέλω να πω.

Ο μύθος και η έρευνα

Όντας ήδη μέσα στο κατάστημα το περιεργαστήκαμε πολύ προσεκτικά προσπαθώντας να διακρίνουμε πώς είχε διαμορφωθεί για το γύρισμα της ταινίας, πού θα μπορούσε να είναι η πόρτα, πού ο πάγκος, πού «Αι Γενικαί Αποθήκαι», κλπ. Δεν βρίσκαμε καμιά ομοιότητα, αλλά το αποδώσαμε στις αλλαγές που ασφαλώς έχει υποστεί ο χώρος. Γυρνώντας στο σπίτι σχολιάζαμε την συμπεριφορά του σερβιτόρου σε ένα άδειο κατάστημα στις μέρες που διανύουμε και προσπαθούσαμε να λύσουμε το μυστήριο του καφενείου του κυρ-Παντελή.

Το βράδυ αρχίζουμε να ψάχνουμε την υπόθεση στο ίντερνετ. Βρίσκουμε βεβαίως-βεβαίως τα διαφημιστικά δημοσιεύματα στις free-press καθώς και θετικές εν γένει κριτικές (όπως αυτές εδώ). Το σημαντικότερο στοιχείο έρχεται από ένα πολύ καλό άρθρο στην on-line Espresso(πιστέψτε το), εδώ, όπου αναφέρεται ότι οι ιδιοκτήτες δεν γνώριζαν την σχέση του καταστήματος με την ταινία, αλλά τέσσερις μέρες πριν ανοίξουν πήραν την κρίσιμη πληροφορία για την ταύτιση «όταν ένας δημοτικός σύμβουλος της περιοχής τους ενημέρωσε».

Η ασαφής πηγή βεβαίως μας οδήγησε να ξαναδούμε την ταινία οι ίδιοι προσπαθώντας να διαπιστώσουμε τι συμβαίνει και εν τέλει καταλήξαμε στο εξής.

Ο χώρος του κινηματογραφικού καφενείου «η ειλικρίνεια» δεν έχει καμία αρχιτεκτονική σχέση με το καφενείο/τσιπουράδικο/μεζεδοπωλείο «Ακροβάτης». Το καφενείο της ταινίας δεν έχει το ασπρόμαυρο δάπεδο του "Ακροβάτη", δεν είναι γωνιακό, δεν είναι τόσο ψηλοτάβανο, έχει μόνον μία διακρινόμενη θύρα προς τον δρόμο, καθόλου ψηλή όπως είναι οι πόρτες του «Ακροβάτη», δημιουργεί μάλιστα εξωτερικά μια εσοχή με παράθυρο (εκεί που κάθεται ο γατομούστακος και η γυναίκα του για ουζάκι) που δεν υπάρχει στο κτήριο. Για να μην μακρηγορώ, κανένα απολύτως στοιχείο δεν ταιριάζει και επιπλέον υπάρχει ένα πολύ καθοριστικό, ενάντιο στην ταύτιση, στοιχείο: στους τίτλους της ταινίας αναφέρεται ότι η ταινία «γυρίστηκε στα στούντιο της Φίνος Φιλμ». Πιθανόν κάποια από τα εξωτερικά γυρίσματα (ο Ζήκος στο μπιλιαρδάδικο, το σπίτι της Λίτσας) να έχουν γίνει στην περιοχή, αλλά είναι σαφές ότι ο καφενές του κυρ-Παντελή είναι στημένος σε στούντιο.

Η διαχείριση του μύθου

Προσωπικά δεν βλέπω κανένα απολύτως στοιχείο ομοιότητας ανάμεσα στον «Ακροβάτη» και το καφενείο (ω, ο τίτλος του) «η Ειλικρίνεια», όπου εργαζόταν ο θρυλικός Ζήκος. Επομένως, ο ισχυρισμός των ιδιοκτητών μένει να αποδειχτεί με περισσότερα στοιχεία από έναν περαστικό δημοτικό σύμβουλο, κατά την ταπεινή μου άποψη. Μέχρι τότε, αν με ρωτάτε, προκειμένου να μην αισθάνεται ο πελάτης του καταστήματος εξαπατημένος (όπως εμείς) νομίζω ότι το καλύτερο που θα είχαν να κάνουν (δεδομένου ότι το φαγητό και το σέρβις και δεν είναι το δυνατότερο σημείο τους) είναι να ξαναστήσουν στο μαγαζί τους ως σκηνικό περιβάλλον το καφενείο του κυρ-Παντελή, το παντοπωλείον «η Ειλικρίνεια».

Διαδρομές

"Για τον τρελλό Αχαάβ, ο Μόμπι-Ντικ προσωποποιούσε ολοφάνερα καθετί που τρελαίνει και βασανίζει τον άνθρωπο στο έπακρο, καθετί που βγάζει τα πράγματα από την ησυχία τους, κάθε κακόβουλη αλήθεια, καθετί που κλονίζει το σθένος και σβωλιάζει το μυαλό, κάθε σκοτεινή δαιμονοπιστία της ζωής και του νου, κάθε κακό, κακό που μπορούσε κανείς να το πολεμήσει στην πράξη στο πρόσωπο του Μόμπι-Ντικ. Πάνω στην άσπρη καμπούρα τούτης της φάλαινας σώριασε όση λύσσα και μίσος είχε νιώσει ολόκληρη η φυλή του, από τον Αδάμ και μετά. Και ύστερα, λες και το στήθος του ήταν ολμοβόλο, πυροδότησε την εξαγριωμένη του καρδιά σα βόμβα καταπάνω της."

Herman Melville, Μόμπι-Ντικ ή η Φάλαινα, μτφ. Α.Κ. Χριστοδούλου

Περπατώντας με βήμα γοργό την Πατριάρχου Ιωακείμ, αισθάνομαι κάπως σαν τον Μόμπι-Ντικ. Υπέρβαρη και ασθμαίνουσα, σκέφτομαι ότι το πιό φυσικό πράγμα στον κόσμο θα ήταν να βρεθώ με ένα καμάκι χωμένο βαθιά στην πλάτη μου.

Μου ζητούν να πω μιά ιστορία, να θυμηθώ τι έγινε το φθινόπωρο του 1993.
Μπερδεύομαι, μπλέκομαι, δεν ξέρω καν αν είναι 1993 ή 1994. Η δική μου μνήμη, χρόνια εκπαιδευμένη να απωθεί αποτελεσματικά, χρόνια εκπαιδευμένη να ξεχνάει, μπερδεύεται όταν της δίνω εντολή να υπερβεί τη βασική της εκπαίδευση. Πώς να κάνω τον σκύλο- φύλακα, σκύλο του καναπέ;
Συνεπώς, άκρως συνεπώς, προδομένη από τις συμβατικές αναμνήσεις, από την αφηγηματική ροή που αδυνατώ να αποκαταστήσω, αναγκάζομαι να ανατρέξω στις συναισθηματικές καταγραφές: σε εικόνες και ήχους που δεν θυμάται πιά κανείς, σε αισθήματα που προκάλεσαν φαινομενικά τυχαίες κινήσεις, ασήμαντα περιστατικά που έλαβαν μεγάλες διαστάσεις μόνο μέσα στο δικό μου μυαλό, φωτογραφίες που τράβηξαν τα μάτια μου που δεν ξέρω ποιός θα ήθελε να δει.

Προχτές έστειλα δυό ευχαριστήριες κάρτες σε ανθρώπους που δεν τις περιμένουν, γιατί αυτό που έκαναν θεωρείται υποχρέωση ή δουλειά τους, κι απολαμβάνω να φαντάζομαι την ώρα που θα ανοίξουν τον φάκελο. Νομίζω ότι όσο σοβαροί κι αν είναι, θα χαμογελάσουν έστω αδιόρατα.


BONUS TRACK
Σημαντική ανακάλυψη: το θαυμάσιο ιστολόγιο-καταγραφή Η Ελλάδα στον Κινηματογράφο.

Η σημερινή ανάρτηση εικονογραφείται με δύο έργα του Grant Wood, το απολύτως εμβληματικό American Gothic και το Death on Ridge Road. Το δικό μου αγαπημένο του είναι ωστόσο το The Midnight Run of Paul Revere, για το οποίο είχα γράψει αναλυτικότερα πολύ παλιά, εδώ. Με εντυπωσιάζει πολύ το γεγονός ότι το έργο του Wood, τόσο πολύ γνήσια Αμερικανικό, διατρέχεται από την επίδραση του Van Eyck και γι'αυτό διάλεξα να βάλω μαζί στο ίδιο ποστ τον μαθητή και τον δάσκαλο που δεν συναντήθηκαν ποτέ. Μαζί με το Ζεύγος των Αρνολφίνι δημοσιεύω μιά λεπτομέρεια του έργου που αγαπώ: τον καθρέφτη στο βάθος της σκηνής που αντικατοπτρίζει όχι μόνον το πίσω μέρος των μορφών αλλά και εμάς τους θεατές που γινόμαστε αναπόφευκτα μάρτυρες της σκηνής, μάρτυρες του γάμου, ενδυόμενοι ταυτόχρονα το ρόλο του ζωγράφου κοιτάζοντας με τα μάτια του.

Εδώ ο κόσμος καίγεται

Εδώ ο κόσμος καίγεται.

Καίγεται χωρίς αιδώ και χωρίς τύψη, καίγεται με κέφι και απαράμιλλο μπρίο, καίγεται οργανωμένα, με συνεργασία και πνεύμα αδελφικό, με παλμό αγωνιστικό, με μίσος απύθμενο. Καίγεται με μολότωφ και ακριβή βενζίνη στο όνομα της αντι-εξουσιαστικής πάλης, στο όνομα της καθαγιασμένης οργής.


Έχει καιρό που καίγεται ο κόσμος, έχει καιρό που πεθαίνουν εδώ γύρω μας άνθρωποι που η ζωή τους αξιολογήθηκε χαμηλότερα από τα κίνητρα των εκτελεστών της. Και οι αντιδράσεις όλων μας παρακολουθούν πιστά αυτή την αξιολόγηση.
Σταχυολογώ από μνήμης. Ο Αξαρλιάν: παράπλευρη απώλεια σε έναν πόλεμο που κήρυξε ένα τσούρμο «αντιεξουσιαστών» και σιγοντάρισαν πολλοί περισσότεροι. Ήταν άτυχος. = Λυπάμαι, θυμώνω. Ο εφοπλιστής Βερνίκος: καλά να πάθει, ήταν κεφαλαιούχος, μπράβο στους επαναστάτες που χτυπούν το κεφάλαιο. = Δεν λυπάμαι, δεν θυμώνω. Νεαροί αστυνομικοί γαζώνονται στην είσοδο ενός τμήματος: καλά να πάθουν, κανείς δεν επιτρέπεται να συμπονά τους αστυνομικούς, άλλωστε είναι δουλειά τους να τρώνε σφαίρες. = Δεν λυπάμαι, δεν θυμώνω. Ο Αλέξανδρος δολοφονημένος από σφαίρα αστυνομικού. = Λυπάμαι πολύ, θυμώνω πολύ. Ο ασήμαντος Χαμιντουλάν, στο λάθος τόπο, την λάθος ώρα, παράπλευρη απώλεια κι αυτός. = Λυπάμαι (λίγο), δεν θυμώνω καθόλου.

Έτσι και τώρα. Βρέθηκαν άνθρωποι που έκριναν την αξία της ζωής της Αγγελικής, της Βιβής και του Νώντα. Δεν είχαν δικαίωμα να μην κάνουν απεργία, κακό του κεφαλιού τους, στο πρόσωπό τους έπρεπε να καεί συμβολικά το τραπεζικό μας σύστημα. Δεν φταίνε οι «αντι-εξουσιαστές» που έβαλαν τη φωτιά, ήταν αναμενόμενο ότι θα γινόταν εκεί επίθεση, είναι εδώ και χρόνια καθιερωμένες οι μολότωφ και οι καταστροφές, απαραίτητο αξεσουάρ μιάς επιτυχημένης πορείας.

Εγώ τον θάνατο αυτών των ανθρώπων έβλεπα εδώ και καιρό κάποιοι να τον απαιτούν. Ήταν άραγε μόνο δική μου εντύπωση; Εδώ και μέρες ήταν σαφές ότι θα καταλήγαμε σε αυτό το ζητούμενο. Κι εξακολουθώ να αντιλαμβάνομαι ότι κάποιοι συνεχίζουν να απαιτούν κι άλλους θανάτους, κι άλλο αίμα.
Εκεί έξω, γύρω και μέσα μας, συνειδητά ή ασυνείδητα, αξιολογούμε πιά σαφώς την ανθρώπινη ζωή. Οι αστυνομικοί μπορούν να πεθάνουν, πρέπει, δεν θα τους λυπηθούμε, το ίδιο και οι πολιτικοί, οι δημοσιογράφοι, οι εύποροι επιχειρηματίες. Αυτοί μπορούν να πεθάνουν, πρέπει. Κι όσοι δεν συμφωνούν; ε, να πεθάνουν κι αυτοί.


Θυμώνω κι εγώ. Θυμώνω με όσους είναι θυμωμένοι, με όσους διαμαρτύρονται και διαρρηγνύουν τα ιμάτιά τους ως αθώα θύματα των πολιτικών ταγών αυτής της χώρας. Δεν τους ανέχομαι γιατί βλέπω σαφώς την δική τους προσωπική, ατομική ενοχή. Δεν πιστεύω ότι είναι ένοχοι μόνο οι πολιτικοί, οι δημοσιογράφοι ή οι κεφαλαιούχοι, έτσι συλλήβδην. Ένοχοι είναι οι περισσότεροι Έλληνες που υιοθέτησαν έναν τρόπο ζωής που απείχε από τις πραγματικές οικονομικές τους δυνατότητες, που εξαπάτησαν και εκμεταλλεύτηκαν το κράτος με όλους τους τρόπους -φοροδιαφεύγοντας, παίρνοντας μίζες, προμήθειες και υψηλές θέσεις, απέχοντας από την εργασία τους ή αμειβόμενοι υπερβολικά σε σχέση με την προσφορά τους.
Ένοχοι είναι όλοι όσοι επέλεξαν να θέσουν στην ζωή τους υπέρτατη αξία το χρήμα. Και στο όνομα της αξίας αυτής ως φαίνεται ορισμένοι είναι και διατεθειμένοι να σκοτώσουν.


Θυμώνω, αλλά επιλέγω να προσπαθήσω να μην διοχετεύσω τον θυμό μου σε κανέναν. Δεν έχει και νόημα, είναι τόσοι πολλοί. Είναι συνάδελφοι, γνωστοί, συγγενείς και φίλοι. Δεν θα τους δείξω τον θυμό μου, θα τον καταπιώ. Εκείνοι συνεχίζουν να μου στέλνουν μηνύματα στο κινητό και στο mail, να γράφουν στα blog τους, να ουρλιάζουν στα τηλέφωνα, να ωρύονται κατά πρόσωπο. Συνεχίζουν να με προκαλούν. Βλέπω το στόμα τους να αφρίζει, τα μάτια τους να αστράφτουν, το θυμό τους να γίνεται μίσος.
Τους προκαλώ φαίνεται κι εγώ γιατί δηλώνω ότι δεν θα φοβηθώ. Ότι μπορώ να ζήσω με λιγότερα χρήματα, θα προσπαθήσω να ζήσω με λιγότερα χρήματα, έχω ζήσει με λίγα χρήματα, ζω με λίγα χρήματα, τα χρήματα δεν είναι το πιο σπουδαίο πράγμα στη ζωή, η ζωή είναι το πιο σπουδαίο πράγμα στη ζωή.


Θα κλειστώ στο σπίτι μου λοιπόν και θα περιμένω να έρθουν να με κάψουν οι φίλοι μου και οι συγγενείς μου, οι γνωστοί μου. Γιατί έχω διαφορετική άποψη από αυτούς, γιατί δεν κατέβηκα στην πορεία, γιατί δεν έχω πιστωτικές και δάνεια, γιατί δεν έχω τζιπ, γιατί δεν έγλυψα, δεν φίλησα κατουρημένες ποδιές στη δουλειά μου, γιατί έμαθα να μην εξαρτώ την ευτυχία μου από το χρήμα, για ένα σωρό άλλους λόγους που τώρα δεν μπορώ να θυμηθώ κι ούτε έχει νόημα να παραθέσω.
Θα περιμένω. Αν δεν μπορούν να με αντέξουν ας με εξοντώσουν. Κι ο οργισμένος ας σκοτώσει τον κουρασμένο. Δεν θα φοβηθώ.



Αν και προσπάθησα πολύ, το κείμενο αυτό γράφτηκε υπό το καθεστώς μιάς βαθιάς θλίψης που δεν μπόρεσα τελικά να διαχειριστώ. Ελπίζω να βγάζει κάποιο νόημα αν μη τι άλλο για όποιον είχε το κουράγιο να φτάσει ως το τέλος.

Παλιοκαιρισμένο λαϊκοπόστ

Σάββατο 24 Απριλίου 2010

Γράφω το κείμενο χειρόγραφα, πλάϊ στο τζάκι, Σάββατο βράδυ στην άκρη της Θεσσαλίας, για να παραφράσω τη Σώτη.

Ακούμε Στανίση, από τοπικό σταθμό των Τρικάλων - μαγνητοφώνηση από βινύλιο, πηδάει η βελόνα. Δύο αγάπες δεν μπορούν σε μιά καρδιά να ζήσουν whatever. Το σπουδαίο σ'αυτό το τραγούδι δεν είναι οι στίχοι αλλά το καταιγιστικό κλειδοκύμβαλο στο βάθος που παραπέμπει χωρίς αιδώ στον Ιωάννη Σεβαστιανό.

Πριν κάψω στο τζάκι ολόκληρο το παχυλό φύλλο εβδομαδιαίας freepress με όλα τα τσιτάτα της μαζί, αλιεύω ένα τελευταίο: ο Burton είναι ο νέος Πλιάτσικας. Το επόμενο λεπτό τα αποκαΐδια της νεοελληνικής ομφαλοσκοπικής βλακείας σκαρφαλώνουν την καμινάδα του παππού μου.

Είναι περίεργο που γράφω στο χέρι. Το χέρι είναι πιό αργό απ'το μυαλό. Θα ζήσει αυτή η σελίδα, θα γίνει ανάρτηση ή θα την κάψω κι αυτήν στο τζάκι;

Προφανώς είμαι οικτρά επιεικής με τον εαυτό μου.

Εμείς ήμασταν έτοιμοι να πάμε στη Δανία, αλλά έσκασε ένα ηφαίστειο και το αναβάλλαμε. Στα Τρίκαλα δεν έχει ηφαίστεια. Ήρθαμε Τρίκαλα λοιπόν με τις ίδιες βαλίτσες: ευελιξία.

Όπως έγραψα, με αινιγματική είναι η αλήθεια διάθεση, σε μιά φίλη: δεν πήγα, αλλά γύρισα, δεν μίλησα, αλλά ακούστηκα.

Να κάνω πράγματα που δεν ταιριάζουν/ στο χαρακτήρα μου και την υπόληψή μου/ να κάνω πράγματα που θα με βγάλουν/ έξω απ'τα ρούχα μου και την υπομονή μου
τραγουδάει στο βάθος ο Ζαφείρης Μελάς

Πριν κάψω στο τζάκι ένα παλιό φύλλο των Νέων διαβάζω ένα κομμάτι του Γιάννη Η. Χάρη και προβληματίζομαι μαζί του για τα λατινόγραπτα ονόματα. Έχει δίκιο κατά βάσιν, αλλά όχι απόλυτο. Εν τέλει πάντως, στην πυρά κι αυτός.

Σήμερα πήρα το βιβλίο που έδινε το Έθνος, το Blogging για Πρωτάρηδες - pathetic or not?
Και δεν φτάνει που πήρα το βιβλίο, το άνοιξα κιόλας.


Αυτοί που δεν μιλάνε, περισσότερο πονάνε και καθεμιά ματιά τους είναι κραυγή. Έτσι λέει τώρα ο Ζαφείρης.





Το άνοιξα που λέτε το βιβλίο για το blogging και πέφτω, ω της συμπτώσεως, ωσάν να άνοιξα τον καζαμία, στην απάντηση που αναζητούσα σε ένα ερώτημα βαθύ [sic] και ασήκωτο. Γράφω από μνήμης: "όσοι γράφετε το ιστολόγιό σας με ψευδώνυμο πρέπει να είστε έτοιμοι να αντιμετωπίσετε το γεγονός ότι κάποτε μπορεί να σας διαβάσουν (και να σας αναγνωρίσουν) άνθρωποι από την "αληθινή" ζωή. Πρέπει να είστε έτοιμοι να υπερασπιστείτε τα κείμενά σας. - Αυτό.


Την ίδια στιγμή που γράφω αυτά - μα την Παναγία δηλαδή- ο σατανικός Ζαφείρης τραγουδάει ένα παλιό του Αγγελόπουλου


Φοβάμαι να σ'ανοίξω την καρδιά μου/ κι ας λες πώς είσαι φίλος κι αδελφός/ γιατί αν θα σου πω τα όνειρά μου/ φοβάμαι πώς θα βγεις κι εσύ εχθρός





Σήμερα το πρωί, παρεμπιπτόντως, άκουσα στην Καλάμπακα, τους αμίμητους στίχους
Σ'αγαπάω πιό πολύ κι απ'την γυναίκα μου/ σ'αγαπάω πιό πολύ κι'απ'τη ζωή μου
που εισάγουν μιά νέα μονάδα μέτρησης αγάπης που υψώνεται επάνω από τον θεσμό και επάνω από τον ίδιο τον εαυτό.


Αισθάνομαι ότι στα λαϊκά τραγούδια διακρίνονται ως και επιδράσεις της προσωκρατικής φιλοσοφίας. Θα μου πείτε, και δικαίως, εξαρτάται πόσο έχεις πιεί.

Εγώ που χαζομεθάω με μισό ποτήρι μπύρα βλέπω παντού φοβερά, αμείλικτα ερωτήματα και βαθυστόχαστες διαπιστώσεις.

Σε κάθε περίπτωση καλύτεροι στίχοι από το Κάνε το Χειμώνα Καλοκαίρι του Κότσιρα.




Αυτή την παλιοκαιρισμένη, ενδοκρινολογική ανάρτηση, την γεμάτη καμένο ξύλο, καμένο χαρτί και παλιά τραγούδια από επαρχιακό ραδιόφωνο, επιχειρώ να σώσω με φωτογραφίες από τα άνθη της άγριας άνοιξης που περιμένουν εκεί έξω να κατασπαράξουν τα μάτια μας. Δεν έχω κέφι να μιλήσω για την ελληνική οικονομία, είναι και Παρασκευή (δηλαδή κατά το ποστ Σάββατο, en fin.

Αυτοβιογραφικό της στιγμής χωρίς (πολλά) λόγια

Easter Remembrances, 1968-70

Svaty Vit (Saint Vitus), 1928

A Walk in the Garden of the Lady Sculptor, 1957

Labyrinth in my Atelier, 1960

From the Window of my Atelier, 1940

The Coming of Spring, 1968

Untitled, 1950-64

Labyrinths, 1969

Υ.Γ. Η Μύρτις θα στρέψει το πρόσωπο στις 15 Απριλίου.
Θα δοκιμάσει να βγάλει ψεύτη τον Shakespeare, επι-στρέφοντας from the "undiscover'd country, from whose bourn no traveller returns".

UPDATE

Όποιος βιάζεται να κοιτάξει την Μύρτιδα στα μάτια, ας ρίξει την ματιά του εδώ

Remembrance of Mr. Magician (the garden of architect Rothmayer), 1959

Οι φωτογραφίες της σημερινής ανάρτησης είναι όλες του αγαπημένου Τσέχου φωτογράφου Josef Sudek και προέρχονται από τη συλλογή του Museum of Fine Arts της Βοστώνης.

Σαν τον μετανάστη στη δική μου γη

Σαν τον μετανάστη στη δική σου γη
μέρα νύχτα λύνεις δένεις την πληγή
κι όλα γύρω ξένα κι όλα πετρωμένα
και δεν ξημερώνει να 'ρθει χαραυγή

Δεν είχα κέφι να ανεβάσω τίποτα στο ιστολόγιο, δεν είχα καν κουράγιο να ευχηθώ. Τι να ευχηθώ;

Στράγγισε η ζωή σου που αιμορραγεί
κάθε ώρα τρόμος πόνος και κραυγή
και σ' ακούν οι ξένοι κι ο αδερφός σωπαίνει
αχ δεν είναι άλλη πιο βαθιά πληγή

Το φετινό μας Πάσχα κοκκίνησε ανεξίτηλα από το θάνατο του μικρού Χαμιντουλάν. Ξεκίνησα να γράψω πολλές φορές για το θέμα, αλλά αυτά που ήθελα να πω τα διάβαζα ήδη, και μάλιστα πολύ καλύτερα γραμμένα. Μέσα στις φωνές που άκουσα ξεχώρισα δύο: αυτή του πολύ αγαπητού μου ιστολόγου Περιούσιου, που εκφράζεται πάντοτε με επιχειρήματα και αξιοθαύμαστη ψυχραιμία και έγραψε σχετικά εδώ, κι αυτήν του επίσης αγαπητού μου Αστεροειδή, που στο κείμενό του Όχι στ'όνομά μου, εκφράζει απολύτως και τις δικές μου απόψεις.

Σύρμα κι άλλο σύρμα και χοντρό γυαλί
μάτωσε ο ήλιος την ανατολή
κλαις κι αναστενάζεις αχ ξενιτιά φωνάζεις
μα η ελπίδα μαύρο κι άπιαστο πουλί

Γεγονός παραμένει ότι σ'αυτή τη χώρα δεν έχουμε μόνο τους πολιτικούς που μας αξίζουν, αλλά και τους τρομοκράτες που μας αντικατοπτρίζουν. Τόσο ηλίθιοι, τόσο ανίκανοι, τόσο κατά βάθος μικροαστοί. Έχω γράψει κι άλλοτε νομίζω ότι ο ταχύτερος και πλέον αναίμακτος τρόπος για την εξάλειψη της τρομοκρατίας στην Ελλάδα είναι να χαρίσει το κράτος σε καθέναν από αυτούς τους "επαναστάτες" μιά βιλίτσα με θέα το απέραντο γαλάζιο του Αιγαίου (σαν αυτές του Κουφοντίνα και του Γιωτόπουλου) και ένα τζιπ 4x4.

Μικρή σημασία έχει ότι το ιστολόγιο έφτασε πολύ κοντά στο να διαγραφεί κάνοντας μιά αποτυχημένη απόπειρα αυτοκτονίας. Ασημαντότητες ασήμαντων και δεν συμμαζεύεται. Συνεχίζει να υπάρχει μέχρι την επόμενη υπαρξιακή κρίση της ιστολόγου που κάποτε πρέπει να θυμηθεί να ωριμάσει και να πάψει να συμπεριφέρεται σαν κακομαθημένο παιδί.

Η εικόνα της σημερινής ανάρτησης ελπίζω ότι ότι ταιριάζει σε αυτό το απόλυτα παράταιρο, τόσο κούφιο και ψευδοχριστιανικό νεοελληνικό Πάσχα. Προέρχεται από μία από τις πιό περίεργες συλλογές που έχω συναντήσει ποτέ (αντιγράφω αυτολεξεί και αγγλιστί): Sardine king; the largest collection of vintage California sardine labels on the internet.

Σε παλαιό συμφοιτητή

Cancre


Il dit non avec la tête
mais il dit oui avec le cœur
il dit oui à ce qu'il aime
il dit non au professeur
il est debout
on le questionne
et tous les problèmes sont posés
soudain le fou rire le prend
et il efface tout
les chiffres et les mots
les dates et les noms
les phrases et les pièges
et malgré les menaces du maître
sous les huées des enfants prodiges
avec des craies de toutes les couleurs
sur le tableau noir du malheur
il dessine le visage du bonheur



Jacques Prévert, Paroles (1945)





Ο κακός μαθητής


Είπε όχι γνέφοντας με το κεφάλι
μα είπε ναι με την καρδιά του
είπε το ναι σε ό,τι αγαπά
και είπε όχι στον δάσκαλό του
στέκεται ορθός
τον ρωτάνε
θέτοντάς του όλα τα προβλήματα
ξάφνου τον κυριεύει γέλιο θεότρελο
κι όλα τα σβήνει
τους αριθμούς και τις λέξεις
τα ονόματα και τις χρονολογίες
τις φράσεις και τις παγίδες
και με όλες τις φοβέρες του δασκάλου
και το γιουχάϊσμα των "παιδιών-θαυμάτων"
με κιμωλίες όλων των χρωμάτων
στον μαυροπίνακα της δυστυχίας
ιχνογραφεί το πρόσωπο της ευτυχίας.


(μτφ. Ανδρέας Καραντώνης)

Ο ρυθμός του κόσμου

Συνεχίζω την ενδοσκόπηση, την ανασκαφή των εντός μου, την ανάκληση γνώσεων και την καταναγκαστική συγγραφή, τα μακρινά ταξίδια μέσα απ'τα βιβλία μου. Μόλις γύρισα από το Le Creuzot του Bobin, έφυγα για την Ουρουγουάη του C.M. Dominguez. Τα Σαββατοκύριακα μας φαίνονται πάντοτε τόσο πολύ σύντομα.

Γράφτηκα στο κοινωνικό δίκτυο Facebook. "Υποχρεωτικά" διότι έπρεπε να συνεννοηθώ με μιά μεγάλη ομάδα ανθρώπων για ένα κοινό ζήτημα κι αυτό φάνηκε απλούστερο σε όλους. Έχω εδώ και καιρό που παρατηρώ το φαινόμενο του FB. Είχα πειραματιστεί στο παρελθόν εγγράφοντας την "Ιφιμέδεια", την ψευδωνυμική μου περσόνα γνωστή σε ελάχιστους μέσω του ιστολογίου αυτού. Η Ιφιμέδεια απέκτησε 23 "φίλους", 23 ανθρώπους που δεν γνωρίζω, γεγονός που μου προξένησε αφάνταστη εντύπωση και το παρατήρησα με μεγάλη περιέργεια. Αλλά και τώρα, που αποφάσισα να κάνω μιά βουτιά στον ωκεανό της ψευδαισθητικής κοινωνικότητας, αμφιβάλλω πολύ αν θα κολυμπήσω. Ο κυριότερος δισταγμός μου ξεκινά από το γεγονός ότι αισθάνομαι να έχω πολλούς εαυτούς, πολλές πτυχές, οι οποίες δεν θέλω να συγκοινωνούν και αντίστοιχα να διοχετεύονται σε όλους τους, από διάφορες εποχές, μνήμες και ζωές, "φίλους".

Οι νύχτες μου εξακολουθούν να είναι πιό συναρπαστικές από τις μέρες μου. Οι πρώτες ώρες μετά τις 12 είναι δύσκολες, γύρω στις 3 είμαι πιό συγκεντρωμένη, κατά τις 5, ξεκινούν τα "Οράματα και Θάματα": στην τηλεόραση Γιώργος Κωνσταντίνου με την Αλίκη Καμινέλη συζητούν καθισμένοι σε έναν καναπέ. Θολώνει για λίγο το μυαλό και βρίσκομαι να ξενυχτάω στο πατρικό μου για να προλάβω τα μαθήματα της επομένης. Ανοιγοκλείνω τα μάτια κι επανέρχομαι. Ευτυχώς δεν πάω Β' Λυκείου κι αύριο δεν πρέπει να ξυπνήσω νωρίς. Ποιός θα το έλεγε ότι τα πολύχρωμα πουκάμισα του Γιώργου Κωνσταντίνου είναι τόσο τοξικά. Η Α. δίπλα φεύγει για το εργοστάσιο, τα πρώτα λεωφορεία ακούγονται στο δρόμο. Πέφτω για ύπνο. "Είσαι καλά;". Ναι. Είμαι καλά

Το πρωί ανοίγω το παράθυρο και σε μιά γλάστρα παρατηρώ μιά ανθισμένη μωβ φρέζια. Ένα λουλούδι ξεχασμένο, ούτε θυμάμαι πότε το φύτεψα.

Έχουμε muscari, ο ιβίσκος έριξε τα λουλούδια του πιά, αλλά περιμένουμε σε λίγο το γιασεμί. Έπεσε άνοιξη.

21 Μαρτίου, ημέρα ποίησης. Το ΕΚΕΒΙ αφιερώνει το έτος 2010 στον Νίκο Καββαδία. Τον Καββαδία τον αγαπώ ξεχωριστά γιατί είναι ο πρώτος ποιητής που με συγκίνησε να τον ανακαλύψω και να αγοράσω τα βιβλία του σαν παιδί.

Τιμής ένεκεν, αντιγράφω εδώ ένα ποίημά του, από τα λεγόμενα "αθησαύριστα", αυτά που δεν περιλαμβάνονται στις γνωστές συλλογές του. Το ποίημα δημοσιεύτηκε το περιοδικό "Πανσπουδαστική" στις 24 Μαρτίου - τέτοιες μέρες δηλαδή - 1967, έναν μήνα πριν το πραξικόπημα της χούντας. Απευθύνεται στους αγωνιστές φοιτητές της Κατοχής αλλά αναφέρεται ευθέως στην εποχή του.

Σπουδαστές

Σας είδα κάτου από την πύρινη βροχή

με τα πλακάτ και τα σκουτιά τα ματωμένα

εσάς που καματε την δύσκολην αρχή

κείνα τα χρόνια τα βαριά, τα κολασμένα.

Σήμερα βλέπω τα δικά σας τα παιδιά

σμάρι πηχτό μες του πελάγου τη σπιλιάδα.

Πάντα κατάντικρα στην κάθε αναποδιά

και σ'όσους πάνε να σταυρώσουν την Ελλάδα.

Νίκος Καββαδίας, Σπουδαστές, Το ημερολόγιο ενός τιμονιέρη, Αθησαύριστα πεζογραφήματα και ποιήματα, επιμ. Guy (Michel) Saunier, εκδ. Άγρα 2005.

Την σημερινή ανάρτηση εικονογραφούν φωτογραφίες από τα λουλουδάκια μας...

Remedios

Ο Κυνηγός των Αστεριών (Cazador de estrellas)

<σκέψεις γραμμένες βιαστικά σε ένα διάλειμμα. Γράφω υπό ένα καθεστώς εγρήγορσης και ασφυξίας, είναι μεσημέρι και η πλάτη μου με πονάει φριχτά, ας καταγραφούν κι αυτά κύριοι ένορκοι>

Ι. - Συνεχίζω πάντα να παρατηρώ τις ανθρώπινες αντιδράσεις σε διάφορα ερεθίσματα με μεγάλο ενδιαφέρον. Στην προσπάθειά μου να προσεγγίσω τους ανθρώπους που έζησαν εδώ γύρω πριν χιλιάδες χρόνια, βρίσκω ότι μαθαίνω πολλά περισσότερα κοιτάζοντας γύρω μου (καμιά φορά και μέσα μου) παρά διαβάζοντας πονήματα θεωρητικής αρχαιολογίας που επικαλούνται μοντέλα κοινωνιών από την Κένυα ή την Παπούα Νέα Γουϊνέα. Βεβαίως είναι εντυπωσιακότερο σε ένα συνέδριο να επικαλεστείς την άφθαρτη από τον δυτικό πολιτισμό κοινωνία των Παπούα παρά αυτή των νεοελλήνων (πληρωμένη απάντηση: πόσο απέχουν τελικά;).

ΙΙ. - Με ενδιαφέρουν οι φόνοι που γίνονται σε βρασμό ψυχής, οι καυγάδες των γειτόνων για τα όρια των οικοπέδων, ο δεσποτικός πατέρας που επιβάλλει τη θέλησή του στα παιδιά του, η νοικοκυρά πρότυπο. Με ενδιαφέρει η ελαφρόμυαλη τσαχπίνα που σκέπτεται ότι ένας καλός γάμος θα της εξασφαλίσει μιά καλή ζωή, ο αδελφός που ζηλεύει νοσηρά τον αδελφό, ο άντρας που επιδεικνύει στην αντροπαρέα του τα ακριβά ρούχα, το αυτοκίνητο, την όμορφη γυναίκα του, ο ομοφυλόφιλος που δεν ξέρει πώς να διαχειριστεί τον εαυτό του. Με ενδιαφέρει ο πονηρός παπάς, ο γλυκομίλητος έμπορος, ο ευαίσθητος ποιητής, ο βοσκός που βλέπει νεράϊδες στο δάσος, οι άνθρωποι που αναγνωρίζουν τη μορφή του Θεού στα πιό απίθανα μέρη. Αυτά τα διαχρονικά ανθρώπινα παρατηρώ για να μπορέσω διαβάσω καλύτερα τα θρυμματισμένα κατάλοιπα του παρελθόντος.

ΙΙΙ. - Έχω καταλήξει ότι για την κοινωνία την 'προϊστορική', αυτήν που μελετώ, τα πλησιέστερα παράλληλα βρίσκονται στα ορεινά χωριά της Ελλάδας όπως λειτουργούσαν μέχρι την έλευση του ηλεκτρικού και του πλαστικού. Επίσης και στις φεουδαρχικές κοινωνίες των Ιαπώνων του 16ου αιώνα βρίσκω συγγένειες, αλλά μέχρι να σαλτάρω τόσο ώστε να μην με νοιάζει η χλεύη των συναδέλφων μου δεν νομίζω ότι θα βρω ποτέ το κουράγιο να το διατυπώσω γραπτώς (εδώ προφανώς θεωρώ ότι δεν μετράει).

IV. - Η επίκληση του θείου στις δύσκολες στιγμές, η αντίδραση στην αρρώστεια, η προσπάθεια να καταλάβουμε γιατί και πώς, η εναγώνια προσπάθεια να δούμε πώς είναι ο Θεός είναι γύρω μας, η συμφιλίωση με τον κύκλο της ζωής (ή όχι), η εξοικείωση με τα φυσικά φαινόμενα. Για όλα αυτά τα φυσικά και μεταφυσικά περισσότερο με βοηθάει να θυμάμαι τη γιαγιά μου παρά ο,τιδήποτε άλλο. Μα δεν θα μπορέσω βέβαια ποτέ να την επικαλεστώ αν δεν της φορέσω ένα ένδυμα κεντημένο με σοβαροφάνεια και επιστημοσύνη.

Σκέφτομαι ότι περισσότερα έμαθα για την μυκηναϊκή Ελλάδα διαβάζοντας ελληνική λαογραφία παρά Hodder και Bourdieu - που ούτως ή άλλως ας ομολογήσω με νικούν κατά κράτος.

V. - Δεν ξέρω που θα καταλήξω ακολουθώντας τον δρόμο που βλέπω να ανοίγεται μπροστά μου, αλλά νιώθω ότι μόνον επάνω του νιώθω άνετα να βαδίσω προκειμένου να μάθω από το παρελθόν αυτό που αληθινά αληθινά θέλω να μάθω, αυτό που εγώ βρίσκω σημαντικό. Στο τέλος-τέλος, ο συναισθηματικός κόσμος της αρχαιότητας με ενδιαφέρει περισσότερο από ο,τιδήποτε άλλο.

Εξερεύνηση των Πηγών του Ποταμού Ορινόκου

(Exploracion de las Fuentes del Rio Orinoco)

Την σημερινή ανάρτηση εικονογραφούν δύο πίνακες της Remedios Varo (1908-1963).